ZZP starten: wat moet je regelen in 2026? Complete checklist

Je hebt de knoop doorgehakt: je wilt ZZP'er worden. Goed plan, maar dan begint het vragenrondje. Moet je eerst naar de KvK of eerst een bankrekening openen? Heb je een btw-nummer nodig en hoe zit het met die verplichte AOV waar iedereen het over heeft? In dit artikel loop ik stap voor stap met je door alles wat je écht moet regelen om in 2026 legaal, veilig en fiscaal slim aan de slag te gaan.

De volgorde die ik hier aanhoud is niet willekeurig. Sommige stappen zijn afhankelijk van elkaar, andere kun je parallel oppakken. Als je deze lijst afwerkt, ben je binnen een paar weken volledig startklaar.

1. Controleer of je écht ondernemer bent voor de Belastingdienst

Voordat je ook maar iets inschrijft, is het slim om te checken of je volgens de Belastingdienst ondernemer bent. Dat is namelijk iets anders dan alleen een KvK-inschrijving hebben. De fiscus kijkt naar zaken als: werk je voor meerdere opdrachtgevers, loop je ondernemersrisico, investeer je zelf in je bedrijf, en bepaal je zelf je tarieven en werktijden?

Deze check is belangrijk omdat alleen erkende ondernemers recht hebben op fiscale voordelen zoals de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Twijfel je? Doe de OndernemersCheck op de site van de Belastingdienst, die duurt tien minuten.

2. Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel

Dit is de officiële start van je onderneming. Je maakt online een afspraak via kvk.nl, kiest een KvK-vestiging in de buurt en neemt je geldige legitimatiebewijs en een pinpas mee. Het inschrijven zelf duurt ongeveer twintig minuten.

De eenmalige inschrijfvergoeding bedraagt in 2026 €85,15. Die betaal je aan het loket met je pinpas. Dit bedrag is volledig aftrekbaar als bedrijfskosten. Direct na de afspraak ontvang je je KvK-nummer, waarmee je officieel ondernemer bent.

Let op: per 2026 is er vanuit de overheid het plan om ZZP'ers jaarlijks te laten meebetalen aan de KvK. Of en wanneer dat ingaat is op dit moment nog niet definitief.

Voordat je naar de afspraak gaat, moet je twee dingen beslissen: welke rechtsvorm je kiest (voor de meeste starters is dat een eenmanszaak) en welke SBI-code bij je activiteiten past.

3. Wacht op je btw-nummer

Na je KvK-inschrijving stuurt de KvK je gegevens automatisch door naar de Belastingdienst. Die beoordeelt of je btw-plichtig bent en stuurt je binnen één tot twee weken per post een brief met je omzetbelastingnummer (btw-id en je btw-nummer voor contact met de Belastingdienst).

Vanaf dat moment moet je btw op je facturen vermelden, periodiek btw-aangifte doen en btw afdragen. Verwacht je minder dan €20.000 omzet per jaar? Dan kun je overwegen om gebruik te maken van de kleineondernemersregeling (KOR), waarmee je vrijgesteld bent van btw.

4. Open een zakelijke bankrekening

Een zakelijke rekening is voor een eenmanszaak niet wettelijk verplicht, maar vrijwel alle banken verbieden in hun algemene voorwaarden dat je je privérekening zakelijk gebruikt. Daarnaast maakt een aparte rekening je administratie veel overzichtelijker: inkomsten, uitgaven en btw zijn direct gescheiden van je privébestedingen.

Vergelijk de tarieven voor je begint. Er zijn voor ZZP'ers goedkope opties vanaf ongeveer €5 per maand. Let op: banken kunnen extra kosten rekenen voor pinpas, boekingen en storting van contant geld.

5. Kies boekhoudsoftware en richt je administratie in

Je bent als ZZP'er verplicht om een sluitende administratie bij te houden en die zeven jaar te bewaren. Dat hoeft niet met dure software, maar in de praktijk is een goed boekhoudpakket onmisbaar: het maakt facturen, berekent automatisch btw en exporteert aangiften.

Populaire keuzes voor starters zijn Moneybird, e-Boekhouden, Jortt en SnelStart. Reken op €10 tot €25 per maand. Lees eerst onze vergelijking van boekhoudsoftware voor ZZP'ers voordat je kiest.

6. Sluit de juiste verzekeringen af

Dit onderdeel slaan starters vaak over en dat is een dure fout. Denk goed na over deze vier:

• Aansprakelijkheidsverzekering (AVB) – dekt schade die je veroorzaakt bij derden. Vrijwel elke ZZP'er wil deze hebben. Kosten vanaf circa €10 per maand.
• Beroepsaansprakelijkheid – dekt fouten in advies of werk. Onmisbaar voor consultants, IT'ers en marketeers.
• Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) – nog niet verplicht in 2026, maar de wetgeving rond de verplichte basisverzekering (BAZ) wordt momenteel behandeld en gaat naar verwachting vanaf 2030 in. Wie nu al een private AOV afsluit, valt straks waarschijnlijk onder een overgangsregeling.
• Zorgverzekering – gewoon privé, maar let op: als ZZP'er ben je zelf verantwoordelijk voor je Zvw-bijdrage (ongeveer 5,26% over je winst, door de fiscus apart aangeslagen).

7. Reserveer geld voor belasting

Een van de grootste valkuilen voor nieuwe ZZP'ers: vergeten dat je inkomstenbelasting en Zvw-premie pas achteraf betaalt. Maak direct een spaarrekening aan en zet bij iedere ontvangen factuur 25% tot 35% van het bedrag apart. De exacte hoogte hangt af van je verwachte winst en ondernemersaftrek. In ons artikel over belasting reserveren als ZZP'er vind je de precieze percentages.

8. Noteer je uren vanaf dag één

Wil je in 2026 gebruikmaken van de zelfstandigenaftrek (€1.200) en startersaftrek (€2.123)? Dan moet je het urencriterium van 1.225 uren per jaar halen. Dat komt neer op ongeveer drie dagen per week over een heel jaar. Bijkomende eis: je moet kunnen aantonen dat je die uren hebt gemaakt. Begin daarom meteen met een simpele urenregistratie. Alle uren tellen mee, dus ook administratie, acquisitie, offertes en bijscholing. Meer hierover lees je in ons artikel urencriterium 2026.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn werkgever informeren als ik naast loondienst begin? Dit hangt af van je arbeidscontract. Veel cao's en contracten bevatten een nevenactiviteitenclausule. Informeer altijd voor de zekerheid en vraag schriftelijke toestemming.

Kan ik bedrijfskosten aftrekken die ik vóór mijn KvK-inschrijving maakte? Ja, kosten die je maakt ter voorbereiding van je onderneming (zoals cursussen, materialen en een laptop) zijn in de meeste gevallen aftrekbaar, mits je ze kunt onderbouwen met bonnen.

Hoe snel kan ik beginnen met factureren? Direct na je KvK-afspraak. Je vermeldt dan tijdelijk 'btw-nummer volgt' en stuurt later een aangepaste factuur of een aanvullende mail met je definitieve nummer.

Disclaimer: dit artikel bevat algemene informatie op basis van de situatie in april 2026. Belastingregels en verzekeringsverplichtingen kunnen wijzigen. Raadpleeg voor jouw persoonlijke situatie een boekhouder, fiscalist of de Belastingdienst.