AOV voor ZZP'ers: Kosten, Keuzes en Alternatieven (2026)

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) is een van de belangrijkste verzekeringen voor ZZP'ers. Als je niet kunt werken door ziekte of een ongeluk, heb je geen werkgever die doorbetaalt. Maar wat kost een AOV eigenlijk? En zijn er betaalbare alternatieven?

Wat kost een AOV per maand?

De kosten van een AOV varieren sterk. De gemiddelde ZZP'er met een kantoorbaan betaalt tussen de 80 en 200 euro per maand. Maar het kan ook minder of meer zijn, afhankelijk van je situatie.

Kostenvoorbeelden

| Situatie | Premie per maand | |---|---| | IT-freelancer, 30 jaar, basisdekking | 80-120 euro | | Designer, 35 jaar, gemiddelde dekking | 120-180 euro | | Adviseur, 40 jaar, uitgebreide dekking | 180-280 euro | | Bouwkundige, 35 jaar, fysiek werk | 200-350 euro |

Wat bepaalt de premie?

1. Je beroep

Dit is de grootste factor. De verzekeraar kijkt naar het risico dat je arbeidsongeschikt raakt. Kantoorwerk is goedkoper dan fysiek werk. Freelancers in IT, design, marketing en advies betalen doorgaans de laagste premies.

2. Je leeftijd

Hoe jonger je bent, hoe lager de premie. Start je op je 25e, dan betaal je aanzienlijk minder dan wanneer je op je 45e begint. Bovendien: hoe eerder je start, hoe langer je profiteert van de dekking.

3. Het verzekerd bedrag

De meeste ZZP'ers verzekeren 70% van hun inkomen. Dat is genoeg om je vaste lasten te dekken. Een hoger percentage kan, maar kost meer.

Rekenvoorbeeld: verdien je 60.000 euro bruto per jaar? Dan verzeker je circa 42.000 euro per jaar (70%). Dat is 3.500 euro per maand uitkering bij arbeidsongeschiktheid.

4. De eigenrisicoperiode

De eigenrisicoperiode (of wachttijd) is de periode die je zelf overbrugt voordat de verzekering uitkeert. De opties:

• 1 maand: duurste premie, snelste uitkering
• 3 maanden: populairste keuze
• 6 maanden: goedkopere premie, langere eigen buffer nodig
• 1 jaar: fors lagere premie, maar je moet een jaar zelf overbruggen
• 2 jaar: laagste premie, alleen voor ernstige langdurige arbeidsongeschiktheid

Tip: kies een eigenrisicoperiode die past bij je financiele buffer. Heb je 6 maanden spaargeld? Dan is een wachttijd van 3-6 maanden een goede balans.

5. Het uitkeringspercentage

• Gangbaar: uitkering bij volledige arbeidsongeschiktheid
• Beroepsarbeidsongeschiktheid: uitkering als je je eigen beroep niet meer kunt uitoefenen (duurder maar betere dekking)
• Passende arbeid: uitkering alleen als je helemaal niet meer kunt werken (goedkoper maar minder dekking)

Kies bij voorkeur voor beroepsarbeidsongeschiktheid. Hiermee krijg je een uitkering als je je huidige werk niet meer kunt doen, ook als je theoretisch ander werk zou kunnen.

Hoe verlaag je de premie?

Er zijn slimme manieren om je AOV betaalbaarder te maken:

1. Langere eigenrisicoperiode -- van 1 naar 6 maanden kan 30-40% schelen
2. Lager verzekerd bedrag -- verzeker 60% in plaats van 80%
3. Eindleeftijd verlagen -- verzeker tot 60 in plaats van 67 jaar
4. Vergelijk aanbieders -- premies verschillen flink per verzekeraar
5. Start jong -- de premie wordt vastgesteld bij aanvang

Alternatieven voor een AOV

Niet iedereen kan of wil een volledige AOV afsluiten. Er zijn alternatieven:

Broodfonds

Een broodfonds is een groep van 20 tot 50 ZZP'ers die maandelijks geld inleggen. Als een lid arbeidsongeschikt raakt, betalen de anderen een uitkering.

• Kosten: circa 113-225 euro per maand (afhankelijk van de gewenste uitkering)
• Dekking: maximaal 2 jaar
• Voordeel: goedkoper dan een AOV, gemeenschapsgevoel
• Nadeel: maximaal 2 jaar dekking, daarna ben je onverzekerd

Schenkkring

Vergelijkbaar met een broodfonds, maar met een kleiner aantal deelnemers (10-50) en lagere kosten.

• Kosten: circa 75-150 euro per maand
• Dekking: maximaal 2 jaar

Zelf sparen

Je kunt ervoor kiezen om zelf een arbeidsongeschiktheidsreserve op te bouwen door maandelijks een bedrag apart te zetten.

• Voordeel: je houdt het geld zelf, geen premie aan verzekeraar
• Nadeel: bij vroege arbeidsongeschiktheid heb je nog weinig gespaard

Combinatie

Veel ZZP'ers kiezen voor een combinatie: een broodfonds voor de eerste 2 jaar en een AOV met een eigenrisicoperiode van 2 jaar voor langdurige arbeidsongeschiktheid. Dit is vaak de meest betaalbare optie.

Is een AOV verplicht?

In 2026 is een AOV nog niet verplicht voor ZZP'ers. Er is al jaren politieke discussie over een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering, maar invoering is meermaals uitgesteld.

Het is wel sterk aan te raden. Zonder AOV heb je bij langdurige ziekte geen inkomen en val je terug op een bijstandsuitkering.

Is de premie fiscaal aftrekbaar?

Ja, de AOV-premie is aftrekbaar van je belastbaar inkomen. Het valt onder de aftrekpost voor uitgaven voor inkomensvoorzieningen.

Rekenvoorbeeld: betaal je 150 euro per maand (1.800 euro per jaar) en zit je in het 36,97%-tarief? Dan bespaar je circa 665 euro per jaar aan belasting.

De netto kosten van je AOV zijn dus lager dan de bruto premie.

Hoe kies je de juiste AOV?

1. Bepaal je budget -- hoeveel kun je per maand missen?
2. Kies je eigenrisicoperiode -- afgestemd op je spaarbuffer
3. Kies beroepsarbeidsongeschiktheid -- betere dekking
4. Vergelijk minimaal 3 aanbieders -- premies verschillen tot 50%
5. Lees de polisvoorwaarden -- let op uitsluitingen en definities
6. Schakel een adviseur in -- een onafhankelijk adviseur kan je helpen vergelijken

Veelgestelde vragen

Kan ik een AOV afsluiten met een bestaande aandoening? Dat kan, maar de verzekeraar kan de aandoening uitsluiten of een hogere premie rekenen. Wees altijd eerlijk op de gezondheidsverklaring.

Wanneer keert de AOV uit? Na afloop van de eigenrisicoperiode, als je door een arts arbeidsongeschikt bent verklaard. De uitkering loopt zolang je arbeidsongeschikt bent, tot maximaal de eindleeftijd.

Kan ik de AOV opzeggen? Ja, een AOV kun je maandelijks of jaarlijks opzeggen, afhankelijk van de polisvoorwaarden. Let op: een nieuwe AOV afsluiten kan dan duurder zijn vanwege je hogere leeftijd.

Lees ook onze gids over aftrekposten voor ZZP'ers en de complete ZZP starten checklist.