Wettelijke Rente op een Onbetaalde Factuur Berekenen (2026)

Een klant die te laat betaalt is voor iedere freelancer vervelend, maar de wet geeft je een flink drukmiddel: je mag wettelijke rente in rekening brengen voor elke dag dat de betaling uitblijft. Voor zakelijke opdrachtgevers is dat percentage in 2026 zelfs 10,15% op jaarbasis. In dit artikel leggen we uit welk tarief in welke situatie geldt, hoe je de rente correct berekent en hoe je die rente met minimaal gedoe bij je klant in rekening brengt.

Twee soorten wettelijke rente

De wet kent twee verschillende tarieven die je nooit door elkaar mag halen:

• Wettelijke handelsrente (art. 6:119a BW): geldt bij handelstransacties tussen bedrijven onderling of tussen een bedrijf en de overheid. Per 1 januari 2026 bedraagt dit tarief 10,15% per jaar.
• Wettelijke rente (niet-handelstransacties) (art. 6:119 BW): geldt bij overeenkomsten met particulieren of consumenten. Per 1 januari 2026 bedraagt dit tarief 4% per jaar, een forse daling ten opzichte van de 6% die in 2025 gold.

Voor de meeste ZZP'ers is de handelsrente de relevante variant: werk je voor B2B-opdrachtgevers, dan reken je met 10,15%. Verkoop je een dienst of product aan een particulier, dan reken je met 4%.

Waarom die percentages verschillen

Het verschil in hoogte is geen toeval. De handelsrente is bewust fors hoger gemaakt om bedrijven te stimuleren op tijd te betalen, en om kleine ondernemers en ZZP'ers te beschermen tegen machtige klanten die betaaltermijnen onnodig oprekken. De handelsrente volgt de herfinancieringsrente van de ECB plus 8 procentpunt en wordt halfjaarlijks herzien (per 1 januari en 1 juli).

De consumentenrente is lager omdat particulieren minder snel verdedigingsmiddelen hebben bij hoge rentes en vaak niet vanuit winstoogmerk handelen. Die rente wordt twee keer per jaar door de overheid bij besluit vastgesteld.

Wanneer mag je rente rekenen?

Je mag pas rente rekenen vanaf het moment dat je klant officieel in verzuim is. Hier zit het belangrijkste juridische verschil tussen B2B en B2C:

• Bij een zakelijke klant (B2B): het verzuim treedt automatisch in zodra de betalingstermijn verstreken is. Je hoeft geen ingebrekestelling te sturen. Staat er op je factuur "betalen binnen 30 dagen" en wordt er op dag 31 nog niet betaald, dan begint de handelsrente vanaf dag 31 te lopen.
• Bij een particulier (B2C): je moet eerst een aanmaning sturen waarin je een redelijke termijn van minimaal 14 dagen geeft om alsnog te betalen. Pas als die termijn verstrijkt, is de consument in verzuim en begint de wettelijke rente te lopen.

Meer over hoe je een correcte aanmaning opstelt lees je in aanmaning sturen freelancer stappen.

De formule

De berekening zelf is simpel. Je werkt met de volgende formule:

Rente = (hoofdsom × rentepercentage × aantal dagen te laat) / 365

Waarbij:

• Hoofdsom het openstaande factuurbedrag inclusief btw is
• Rentepercentage 10,15% voor zakelijk of 4% voor particulier
• Aantal dagen te laat het aantal kalenderdagen tussen de vervaldatum en de betaaldatum (of vandaag als er nog niet betaald is)

Let op: je rekent over de volledige factuurwaarde inclusief btw. De btw maakt deel uit van wat de klant je verschuldigd is.

Rekenvoorbeeld 1: zakelijke klant

Je hebt op 1 februari 2026 een factuur gestuurd van € 2.420,00 inclusief btw aan een zakelijke klant, met betalingstermijn van 30 dagen. De factuur had dus uiterlijk 3 maart 2026 betaald moeten zijn. Op 2 mei 2026 heeft de klant nog steeds niet betaald. Dat is 60 dagen verzuim.

Berekening:

• 2.420 × 0,1015 × 60 / 365 = € 40,38

Je mag dus boven op de € 2.420 aan openstaand factuurbedrag € 40,38 aan rente in rekening brengen. Wordt er daarna nog steeds niet betaald, dan loopt de rente gewoon door: voor elke extra dag komt er ongeveer € 0,67 bij.

Rekenvoorbeeld 2: particuliere klant

Je verkoopt als freelance fotograaf een trouwreportage van € 1.500,00 inclusief btw aan een particulier. De factuurdatum is 1 maart 2026 met betalingstermijn 14 dagen, dus vervaldatum 15 maart. De klant betaalt niet. Je stuurt op 16 maart een aanmaning met nog 14 dagen extra, de klant is dus pas per 30 maart in verzuim. Op 30 april is er nog niet betaald, dat is 31 dagen verzuim.

Berekening:

• 1.500 × 0,04 × 31 / 365 = € 5,10

Je ziet meteen waarom de handelsrente zoveel impact heeft voor B2B-freelancers: op hetzelfde bedrag zou de rente zakelijk al boven de € 12 liggen na 31 dagen.

Rente over de btw?

Ja. Een veelgestelde vraag, maar het antwoord is duidelijk: je rekent de rente over het totale factuurbedrag inclusief btw. De wetgever ziet de btw als onderdeel van de vordering op je klant, en dus renteberekenend.

En de incassokosten?

Naast de rente mag je vaak ook incassokosten in rekening brengen. Deze worden apart berekend volgens de Wet Incassokosten (WIK) en gelden als vergoeding voor jouw tijd en moeite om de vordering te innen. Het minimum is € 40, ook bij kleine bedragen, en loopt staffelsgewijs op met de hoogte van de factuur. Voor een zakelijke factuur van € 2.420 komt daar bijvoorbeeld ongeveer € 363 aan incassokosten bovenop. Ook deze mag je in rekening brengen na verzuim.

Eigen rente afspreken in je voorwaarden

Wettelijke rente is het minimum dat je mag rekenen. Je kunt in je algemene voorwaarden een hoger (of lager) percentage afspreken. In de praktijk kiezen de meeste freelancers ervoor om simpelweg naar "de wettelijke handelsrente" te verwijzen, omdat dat percentage automatisch meebeweegt met de marktrente en je zelf niets hoeft bij te houden. Zorg er wel voor dat je algemene voorwaarden expliciet onderdeel zijn van je overeenkomst, zie algemene voorwaarden ZZP.

In vijf stappen rente berekenen en factureren

1. Controleer de vervaldatum op je oorspronkelijke factuur.
2. Bepaal de dag van verzuim: bij B2B = de dag na vervaldatum, bij B2C = 14 dagen na aanmaning.
3. Tel de dagen tussen verzuim en vandaag (of de daadwerkelijke betaaldatum).
4. Bereken met de formule: hoofdsom × tarief × dagen / 365.
5. Factureer de rente op een aparte rentefactuur of als toevoeging op een nieuwe herinnering, met vermelding van de originele factuur, de vervaldatum en de berekening.

Handhaving en rechter

Wat als je klant ook de rente negeert? Je hebt dan een stevige juridische basis. Betaalt de klant niet na aanmaning inclusief rente en incassokosten, dan is de vervolgstap meestal een incassobureau of gerechtelijke procedure. Houd er rekening mee dat je tot aan de betaaldag rente mag blijven berekenen, ook gedurende de procedure. Dat tikt bij langdurige zaken aan, zeker met het hoge handelstarief van 10,15%.

Voorkomen is beter

De beste rentefactuur is er natuurlijk eentje die je nooit hoeft te sturen. Werk daarom preventief: heldere betalingsvoorwaarden in je offerte, een geautomatiseerde betalingsherinnering vlak voor de vervaldatum, en bij grote opdrachten een aanbetaling vooraf. Daarmee voorkom je 80% van de betalingsproblemen. Voor de overige 20% is het fijn om te weten dat de wet echt aan jouw kant staat.

Samenvatting

De wettelijke rente in Nederland is een krachtig drukmiddel voor freelancers met een te late betaling. Bij zakelijke klanten reken je in 2026 met 10,15% per jaar, bij particulieren met 4% per jaar. De formule is simpel (hoofdsom × tarief × dagen / 365), de juridische basis is sterk, en in combinatie met de wettelijke incassokosten is er een flinke prikkel voor je klant om snel alsnog te betalen. Zorg dat je de berekening correct doet en het bedrag netjes factureert, dan sta je juridisch sterk.

Dit artikel is informatief bedoeld en vormt geen juridisch advies. Percentages worden halfjaarlijks door de overheid vastgesteld en kunnen wijzigen. Controleer bij een concrete zaak altijd de actuele tarieven op rijksoverheid.nl.