Winst Berekenen ZZP 2026: Van Omzet naar Belastbare Winst

"Wat is mijn winst nu écht?" — veel ZZP'ers komen hier minder gestructureerd uit dan ze denken. Je bankrekening zegt iets anders dan je boekhoudsoftware, en dat zegt weer iets anders dan wat de Belastingdienst als belastbare winst ziet. In dit artikel loop je in duidelijke stappen door de volledige berekening: van omzet via nettowinst tot belastbare winst, inclusief een volledig rekenvoorbeeld voor een ZZP'er in 2026.

Drie soorten "winst" die vaak door elkaar lopen

Voordat je gaat rekenen, is het belangrijk om de termen uit elkaar te houden:

Omzet — het totaalbedrag dat je in rekening brengt aan klanten, exclusief BTW
Nettowinst / winst uit onderneming — omzet minus alle zakelijke kosten en afschrijvingen
Belastbare winst — nettowinst minus ondernemersaftrek en MKB-winstvrijstelling, dit is het bedrag waarover je inkomstenbelasting betaalt

De verwarring ontstaat meestal doordat ZZP'ers "winst" noemen wat eigenlijk "omzet" of "nettowinst" is. Elk getal speelt een andere rol — op je aangifte inkomstenbelasting gaat het bijna altijd om de belastbare winst.

Van omzet naar belastbare winst in 2026

Stap 1: bepaal je omzet

Je omzet is de som van alle facturen die je in dat kalenderjaar hebt verstuurd (exclusief BTW). Belangrijk:

Facturen tellen mee op factuurdatum, niet betaaldatum, mits je de gebruikelijke methode (factuurstelsel) hanteert
BTW hoort niet bij je omzet, dat is geld dat je voor de Belastingdienst int
Particuliere inkomsten of toeslagen horen niet bij je omzet van de onderneming

Een factuur van 1.000 euro + 21% BTW = 1.210 euro, waarvan 1.000 euro omzet is en 210 euro BTW die je afdraagt.

Stap 2: trek je zakelijke kosten af

Zakelijke kosten zijn alle uitgaven die je redelijkerwijs nodig hebt om je onderneming te draaien. Denk aan:

Huur van werkruimte of thuiswerkplek
Telefoon, internet, software-abonnementen
Kantoorartikelen, vakliteratuur
Reiskosten (de kilometervergoeding van 0,23 euro per zakelijke kilometer voor eigen auto)
Marketing, website, domeinnaam
Bankkosten voor je zakelijke rekening
Verzekeringen (AVB, BAV, AOV)
Boekhouder of boekhoudsoftware

Zie ook onze uitgebreide lijst van aftrekposten voor ZZP'ers. Belangrijk: zakelijke kosten trek je in het jaar waarin je ze maakt, af van je omzet in datzelfde jaar.

Stap 3: tel de afschrijvingen erbij

Sommige uitgaven mag je niet in één jaar volledig aftrekken, maar moet je afschrijven over meerdere jaren. Het gaat om bedrijfsmiddelen die langer dan een jaar meegaan en waarvoor een aanschafprijs van 450 euro of meer geldt:

Een laptop of computer (meestal 5 jaar, dus 20% per jaar)
Een bedrijfsauto (meestal 5 jaar)
Kantoormeubilair (meestal 10 jaar)

Je boekt elk jaar een deel als "afschrijving" en dat deel trek je af van je omzet. Voor een laptop van 1.500 euro mag je dus 300 euro per jaar gedurende 5 jaar aftrekken. Meer details in ons artikel over afschrijvingen voor ZZP'ers.

Stap 4: zo bereken je je nettowinst (winst uit onderneming)

De formule:

Nettowinst = Omzet − Zakelijke kosten − Afschrijvingen

Dit is wat de Belastingdienst "winst uit onderneming" noemt en wat in je boekhouding doorgaans ook als "winst" verschijnt. Het is het bedrag dat je echt hebt verdiend met je onderneming, vóór fiscale aftrekposten.

Stap 5: van nettowinst naar belastbare winst

Hier ga je van "wat ik verdiend heb" naar "waarover ik inkomstenbelasting betaal". Twee stappen:

Ondernemersaftrek aftrekken: zelfstandigenaftrek (voor 2026 is dit 1.200 euro) plus eventueel startersaftrek (2.123 euro) als je nog recht hebt op starter-voordeel. Deze aftrek kun je alleen claimen als je aan het urencriterium van 1.225 uur voldoet.
MKB-winstvrijstelling toepassen: van het resterende bedrag wordt 12,7% vrijgesteld. Dit gebeurt automatisch in de aangifte.

Formule:

Belastbare winst = (Nettowinst − Ondernemersaftrek) × (1 − 0,127)

Volledig rekenvoorbeeld: starter in 2026

Stel: je bent eind 2025 gestart als ZZP'er. In 2026 factureer je voor 55.000 euro (excl. BTW) en je voldoet aan het urencriterium.

Kosten in dat jaar:

Huur flexplek: 1.800 euro
Telefoon + internet: 480 euro
Software (boekhouden, design tools): 720 euro
Reiskosten (zakelijke km eigen auto): 920 euro
Marketing en website: 600 euro
Verzekeringen (AVB + BAV + AOV): 1.700 euro
Boekhouder (hybride): 550 euro
Overige zakelijke kosten: 330 euro
Totaal kosten: 7.100 euro

Afschrijvingen:

Laptop 1.800 euro ÷ 5 jaar: 360 euro
Bureau en stoel samen 1.000 euro ÷ 10 jaar: 100 euro
Totaal afschrijvingen: 460 euro

Stap 1-4 – Nettowinst:

55.000 − 7.100 − 460 = 47.440 euro

Stap 5 – Belastbare winst:

Zelfstandigenaftrek: 1.200 euro
Startersaftrek: 2.123 euro
Subtotaal: 47.440 − 1.200 − 2.123 = 44.117 euro
MKB-winstvrijstelling: 12,7% × 44.117 = 5.603 euro
Belastbare winst: 44.117 − 5.603 = 38.514 euro

Over 38.514 euro betaal je inkomstenbelasting (plus premies volksverzekeringen) volgens de gewone tariefschijven. Je houdt dus netto een stuk meer over dan je "omzet minus kosten"-getal in eerste instantie suggereert.

Veel gemaakte fouten bij winst berekenen

BTW meerekenen als omzet. Je bruto-inkomen op je bankrekening is inclusief BTW — gebruik altijd het excl. BTW-bedrag uit je boekhouding.
Privéopnames noteren als kosten. Geld dat je als ondernemer uit je onderneming haalt is geen kostenpost, het is een privéonttrekking. Je betaalt over de winst belasting, niet over "wat je overhoudt na opname".
Investeringen in één keer afschrijven. Een laptop van 1.800 euro mag niet in één jaar volledig als kost worden opgenomen; hij moet worden afgeschreven.
Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek vergeten. Bij investeringen boven een bepaalde drempel (2.901 euro totaal in 2026, bedrag per jaar) kun je een extra fiscale aftrek claimen. Makkelijk over het hoofd te zien.
Privégebruik bedrijfsauto niet corrigeren. Voor een zakelijke auto met privégebruik moet je een bijtelling berekenen — daarover betaal je inkomstenbelasting.

Wanneer heb je een tussentijds winstcijfer nodig?

Je hoeft niet tot het einde van het jaar te wachten om je winst te weten. Moderne boekhoudsoftware berekent automatisch een actuele winst/verliesrekening. Dit is belangrijk voor:

Het reserveren van je belasting op tijd — zie hoeveel belasting reserveren als ZZP'er
Het inschatten van je voorlopige aanslag bij de Belastingdienst
Het beoordelen of je een investering kunt doen
Hypotheekaanvragen en andere financiële beoordelingen

Verschil met je bankrekening

Veel starters schrikken: "mijn winst is 40.000 euro, maar er staat maar 12.000 euro op mijn rekening". Dat klopt meestal en komt door:

Belasting die je nog moet betalen (maar al is ingecalculeerd)
Privéopnames die je hebt gedaan voor eten, huur, vakantie
BTW die je nog moet afdragen
Geld dat je opzij hebt gezet voor investeringen of buffer

De winst is wat je onderneming heeft opgeleverd, niet wat er op je rekening staat. Zorg daarom dat je apart een financiële buffer opbouwt voor belastingen en slechte maanden.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen nettowinst en belastbare winst? Nettowinst (of "winst uit onderneming") is omzet minus zakelijke kosten en afschrijvingen. Belastbare winst is nettowinst minus ondernemersaftrek en MKB-winstvrijstelling. Over de belastbare winst betaal je inkomstenbelasting.

Telt BTW mee in mijn omzet? Nee. Je omzet voor de winstberekening is altijd exclusief BTW. De BTW die je int hoort niet aan jou — je draagt die af aan de Belastingdienst.

Mag ik privé-uitgaven aftrekken als kosten? Nee. Alleen kosten die redelijkerwijs zakelijk zijn, mag je aftrekken. Gemengde kosten (bijvoorbeeld een telefoon die je ook privé gebruikt) moet je splitsen in een zakelijk en privédeel.

Hoeveel belasting betaal ik over mijn winst als ZZP'er? Dat hangt af van je totale inkomen, maar reken grofweg op 30 tot 40 procent van je belastbare winst voor starters en hogere percentages als je in de tweede schijf komt. Wij hebben hier een apart artikel voor: belasting reserveren als ZZP'er.

Waar vul ik mijn winst in op de aangifte? In het aangifteprogramma bij de sectie "inkomsten uit onderneming". Je vult omzet, kosten en afschrijvingen in; het programma berekent automatisch je nettowinst, past de aftrekposten toe en komt uit op je belastbare winst.