Pensioen ZZP: Hoeveel Opzij Zetten in 2026? (Vuistregel)
Hoeveel moet je als ZZP'er per maand apart zetten voor je pensioen? Ontdek de 20%-vuistregel, jaarruimte 2026 en concrete rekenvoorbeelden.
Pensioen is voor veel ZZP'ers het onderwerp dat het langst blijft liggen. Je bent druk met opdrachten binnenhalen, facturen sturen, zorgen dat je rondkomt, en ergens in je achterhoofd weet je dat je "iets met pensioen" moet doen. Maar hoeveel dan precies? En waar dan? In dit artikel geef ik je een helder antwoord op de belangrijkste vraag: hoeveel moet ik als ZZP'er opzij zetten om straks niet in de bijstand te eindigen?
Het schrijnende feit: bijna de helft spaart niets
Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank en verzekeraars blijkt dat ongeveer 40 tot 50 procent van de zelfstandigen structureel niets opzijzet voor pensioen. Een groot deel rekent op de AOW (in 2026 circa 1.576 euro bruto per maand voor alleenstaanden) en de overwaarde op de eigen woning. Dat is in veel gevallen onvoldoende om de levensstijl vol te houden die je gewend bent. Ter illustratie: iemand die 50.000 euro netto per jaar verdient in zijn werkzame leven en alleen AOW ontvangt, gaat er in één klap met ruim 60 procent op achteruit bij pensionering.
De goede boodschap: pensioen opbouwen als ZZP'er is fiscaal aantrekkelijk, flexibel en hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je bepaalt zelf hoeveel en wanneer.
De vuistregel: 15 tot 20 procent van je winst
De meest gehanteerde vuistregel in Nederland is om 15 tot 20 procent van je nettowinst opzij te zetten voor pensioen. Twintig procent is ruim en zorgt voor een stevige opbouw, vijftien procent is een meer realistisch minimum voor wie elke euro nodig heeft. Onder de vijftien procent loop je het risico dat je bij pensionering fors moet terugschroeven in uitgaven.
Rekenvoorbeeld: verdien je 50.000 euro winst per jaar, dan komt dat neer op ongeveer 7.500 tot 10.000 euro per jaar, oftewel 625 tot 835 euro per maand. Dat lijkt veel, maar vergeet niet dat je over dit bedrag de lijfrente-aftrek terugkrijgt via je belastingaangifte. Netto kost het je dus aanzienlijk minder dan het lijkt.
Wat wil je straks eigenlijk bereiken?
Een betere manier om je inleg te bepalen is omgekeerd redeneren: wat wil je later per maand ontvangen? Bereken je benodigd pensioen als volgt:
- Wat heb je nu netto per maand nodig om prettig te leven?
- Wat krijg je later aan AOW?
- Het verschil moet uit je eigen opbouw komen.
Voor een alleenstaande met een besteedbaar budget van 2.800 euro per maand en een AOW van circa 1.420 euro netto betekent dat een gat van 1.380 euro. Dat moet uit eigen opbouw komen.
Rekenregel voor benodigd kapitaal: vermenigvuldig het gewenste maandbedrag boven de AOW met 240 tot 300 voor een pensioenperiode van 20 tot 25 jaar. In het voorbeeld: 1.380 euro x 270 = circa 372.000 euro aan eigen pensioenkapitaal op je 67e. Dat is een concreet doelgetal waar je naartoe kunt rekenen.
De fiscale ruimte: jaarruimte 2026
Je kunt niet zomaar onbeperkt geld in een lijfrente-rekening stoppen en dat volledig aftrekken. De Belastingdienst hanteert een jaarruimte: het bedrag dat je per jaar fiscaal voordelig opzij mag zetten. In 2026 bedraagt de jaarruimte maximaal 30 procent van je premiegrondslag (dat is je winst minus de AOW-franchise van 19.172 euro). Het absolute maximum aan jaarruimte is 35.589 euro per jaar.
Rekenvoorbeeld: je boekt een winst van 60.000 euro in 2026.
- Winst: 60.000 euro
- Minus AOW-franchise: -19.172 euro
- Premiegrondslag: 40.828 euro
- Jaarruimte: 30% x 40.828 = 12.248 euro
Dit bedrag mag je storten op een lijfrenterekening of een andere goedgekeurde pensioenvoorziening, en volledig aftrekken in je aangifte. Bij een marginaal tarief van 37,56 procent krijg je daarvan 4.600 euro netto terug. Je netto-inleg is dus 7.648 euro, terwijl er 12.248 euro op je pensioenpot staat. Dat is het grote voordeel van fiscaal gefaciliteerd pensioensparen.
Reserveringsruimte: niet-gebruikte jaarruimte terughalen
Heb je in eerdere jaren niet de volledige jaarruimte benut? Dan kun je die nog tot tien jaar terug inhalen via de reserveringsruimte. Voor 2026 geldt een maximum inhaalbedrag van 42.753 euro. Dit is bijzonder handig voor ZZP'ers die de eerste jaren focusten op opbouw van hun onderneming en nu ineens meer ruimte hebben om te sparen.
Waar stort je dat geld dan?
Je hebt grofweg drie mogelijkheden:
1. Lijfrenterekening (banksparen)
De populairste keuze. Je opent een rekening bij een aanbieder als ABN, Brand New Day, ASR, NN, de Volksbank of een online variant. Je stort je jaarruimte, kiest een beleggingsprofiel (defensief tot offensief) en het geld groeit via de belegging. Voordelen: lage kosten, flexibel in hoeveel je inlegt, goede aftrek. Nadelen: je zit vast tot pensioenleeftijd en moet er dan minstens vijf jaar lang uitkeringen uit halen.
2. Lijfrenteverzekering
Een variant via een verzekeraar. Iets duurder, minder flexibel, maar biedt soms garanties over het eindkapitaal. Voor de meeste ZZP'ers is banksparen goedkoper en beter.
3. Eigen beleggen via box 3
Simpelweg zelf beleggen in een brede wereldwijde indexfonds of ETF's op een gewone effectenrekening. Je hebt meer flexibiliteit (je kunt er altijd bij), maar géén belastingaftrek bij inleg. Over je vermogen boven de vrijstelling betaal je jaarlijks vermogensrendementsheffing. Voor kleinere bedragen tot 60.000 euro alleen of 120.000 euro met partner is dit vaak een prima strategie.
Een mix tussen opties 1 en 3 is voor veel freelancers optimaal: de jaarruimte vullen in een lijfrenterekening voor de fiscale voordeel, en daarbovenop eigen beleggen voor flexibiliteit. Lees voor meer details ons artikel over pensioen opbouwen als ZZP'er.
Het effect van vroeg beginnen
Tijd is je grootste bondgenoot bij pensioenopbouw. Een voorbeeld waarbij je elk jaar 6.000 euro inlegt tegen een gemiddeld rendement van 5 procent per jaar (conservatief voor brede indexbeleggingen):
| Startleeftijd | Aantal jaar inleggen | Eindkapitaal op 67 jaar |
|---|---|---|
| 25 | 42 | circa 870.000 euro |
| 35 | 32 | circa 475.000 euro |
| 45 | 22 | circa 235.000 euro |
| 55 | 12 | circa 100.000 euro |
Je ziet het effect van samengestelde rente pijnlijk scherp: tien jaar later beginnen halveert al snel je eindkapitaal. Ben je 35 en nog niet begonnen? Dan is dat ineens een dwingende reden om dit jaar écht te starten.
Strategie voor verschillende inkomensniveaus
Tot 30.000 euro winst. Houd eerst een financiële buffer van minimaal zes maanden, begin daarna met kleine maandelijkse stortingen (50 tot 150 euro) in een lijfrenterekening. Focus op buffer + minimaal 10 procent pensioenopbouw.
30.000 tot 60.000 euro winst. Dit is het kantelpunt: bouw 15 procent pensioenopbouw in je vaste kosten in. Een lijfrenterekening met maandelijkse inleg van 375 tot 750 euro is ideaal.
Boven 60.000 euro winst. Richt je volledig op 20 procent opbouw. Vul de volledige jaarruimte als het kan en overweeg een deel via eigen beleggen om flexibiliteit te houden. Wie goed verdient, kan bij het bereiken van zijn doel eerder stoppen met werken of afbouwen.
Let op de valkuilen
Pensioen uitstellen tot "als het beter gaat". Dat moment komt zelden of te laat. Begin klein, maar begin.
Alles in je onderneming stoppen "als pensioen". Ondernemingswaarde is geen pensioen. De waarde van een eenmanszaak bij verkoop is meestal beperkt. Voor een BV ligt dat iets anders, maar zelfs dan is externe pensioenopbouw verstandig om spreiding te creëren.
Te voorzichtig beleggen op jonge leeftijd. Als je nog 20-30 jaar te gaan hebt, is een conservatief profiel vaak te defensief. Brede wereldwijde indexbeleggingen zijn historisch de beste optie voor de lange termijn.
Jaarruimte vergeten te gebruiken. Elk jaar dat je het laat liggen, verdampt de aftrek uiteindelijk. Je kunt weliswaar tot 10 jaar terug inhalen, maar daarna is het definitief weg.
Veelgestelde vragen
Telt mijn spaargeld als pensioen? Nee. Spaargeld wordt fiscaal anders behandeld en rendeert veel te laag om een pensioen van te vormen. Het is een buffer, geen pensioen.
Mag ik mijn lijfrente-inleg bij verlies terugnemen? Nee, als je ingelegd hebt op een fiscaal gefaciliteerde rekening zit het geld vast tot pensioenleeftijd. Voor flexibiliteit is een box 3-belegging geschikter.
Kan ik ook via mijn BV pensioen opbouwen? Ja, via pensioen in eigen beheer is sinds 2017 niet meer mogelijk, maar via een lijfrenteproduct of eigen beleggingen vanuit de BV wel. Dit is complexer en verdient een gesprek met een fiscalist.
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en geen financieel of fiscaal advies. Raadpleeg een financieel adviseur of boekhouder voor een persoonlijk pensioenplan.