Is een AOV Verplicht als ZZP'er? De Stand van Zaken (2026)

Een van de meest gestelde vragen onder ZZP'ers: moet ik een AOV (arbeidsongeschiktheidsverzekering) afsluiten? Het korte antwoord: in 2026 is het nog niet verplicht, maar er komt waarschijnlijk een verplichte basisverzekering. In dit artikel leggen we de stand van zaken uit en vertellen we wat je nu moet doen.

De huidige situatie: AOV is vrijwillig

In 2026 ben je als ZZP'er niet verplicht om een AOV af te sluiten. Er is geen wet die dit vereist. Maar dat betekent niet dat het onverstandig is om het niet te doen.

De cijfers:

• Slechts circa 20% van de ZZP'ers heeft een AOV
• Circa 40% heeft helemaal geen vorm van arbeidsongeschiktheidsdekking
• De overige 40% heeft een alternatief (broodfonds, sparen, schenkkring)

Dit betekent dat bijna de helft van alle ZZP'ers financieel kwetsbaar is bij langdurige ziekte of arbeidsongeschiktheid.

Waarom zoveel ZZP'ers geen AOV hebben

De belangrijkste redenen:

1. De premie is hoog

Een AOV kost al snel 100-300 euro per maand, afhankelijk van je leeftijd, beroep en gekozen dekking. Voor veel starters is dat een forse kostenpost.

2. Gezond voelen

Veel ZZP'ers denken: "mij overkomt het niet." Helaas zijn de statistieken minder rooskleurig: 1 op de 7 werkenden wordt langdurig arbeidsongeschikt voor hun pensioen.

3. Alternatieven beschikbaar

Sommige ZZP'ers kiezen bewust voor goedkopere alternatieven zoals een broodfonds.

4. Keuring en uitsluitingen

Niet iedereen wordt geaccepteerd, en bestaande klachten worden vaak uitgesloten.

De verplichte AOV: wat komt eraan?

De politiek werkt al jaren aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Dit is de laatste stand van zaken:

Het plan

• Een basisverzekering via het UWV voor alle zelfstandigen
• Wachttijd: vermoedelijk 1 jaar (je moet dus het eerste jaar zelf overbruggen)
• Uitkering: circa 70% van het laatstverdiende inkomen, met een maximum rond het minimumloon
• Opt-out: je kunt kiezen voor een private verzekering die minimaal dezelfde dekking biedt

De tijdlijn

De invoering is al meerdere keren uitgesteld. De meest recente planning gaat uit van 2027 of 2028, maar een definitieve datum is nog niet vastgesteld. Het politieke draagvlak is er, maar de uitvoering is complex.

Wat betekent dit voor jou?

• Nu nog geen verplichting: je hoeft in 2026 nog niets af te sluiten
• Bereid je voor: als de verplichting komt, kun je kiezen tussen de publieke basisverzekering en een private verzekering
• Begin liever nu: hoe jonger je bent wanneer je een AOV afsluit, hoe lager de premie. Wachten maakt het alleen maar duurder

De alternatieven voor een AOV

Als je (nog) geen volledige AOV wilt, zijn er alternatieven:

Broodfonds

• Een groep van 20-50 ZZP'ers die maandelijks geld inleggen
• Bij ziekte van een lid krijgt die een uitkering uit het fonds
• Kosten: circa 100 euro per maand
• Maximale uitkeringsduur: 2 jaar
• Voordeel: goedkoper dan een AOV en geen medische keuring
• Nadeel: beperkte duur en afhankelijk van de groep

Zelf sparen

• Bouw een buffer op van 12-24 maanden vaste lasten
• Zet dit apart op een aparte spaarrekening
• Voordeel: flexibel en geen premie
• Nadeel: je buffer is eindig en onvoldoende bij langdurige arbeidsongeschiktheid

Schenkkring

• Vergelijkbaar met broodfonds maar informeler
• Kleinere groep (5-15 mensen)
• Minder gestructureerd, grotere risico's

Combinatie

Veel ZZP'ers kiezen een combinatie: bijvoorbeeld een broodfonds voor de eerste 2 jaar en een AOV die pas na 2 jaar uitkeert (veel lagere premie).

Wat kost een AOV?

De premie hangt af van meerdere factoren:

| Factor | Invloed op premie | |---|---| | Leeftijd | Hoe ouder, hoe duurder | | Beroep | Fysiek werk = hogere premie | | Wachttijd | Langere wachttijd = lagere premie | | Uitkeringspercentage | Hoger percentage = hogere premie | | Eindleeftijd | Tot 67 = duurder dan tot 60 |

Indicatie maandpremie voor een 35-jarige kantoorfreelancer:

| Wachttijd | Premie per maand | |---|---| | 30 dagen | 200-300 euro | | 90 dagen | 150-220 euro | | 365 dagen | 80-130 euro | | 730 dagen (2 jaar) | 50-80 euro |

De premie is fiscaal aftrekbaar als uitgave voor inkomensvoorziening. Lees meer over AOV kosten als ZZP'er voor een gedetailleerd overzicht.

Onze aanbeveling

Wacht niet op de verplichte AOV. Regel nu iets, ook al is het een tussenstap:

1. Minimaal: bouw een financiele buffer op van 6-12 maanden vaste lasten
2. Beter: sluit je aan bij een broodfonds (circa 100 euro/maand)
3. Best: combineer een broodfonds met een AOV met lange wachttijd (2 jaar)
4. Ideaal: een volledige AOV met 30-90 dagen wachttijd

Lees ons artikel over sparen als ZZP'er om je financiele buffer op te bouwen.

Veelgestelde vragen

Wanneer wordt de AOV verplicht?

De verwachting is 2027 of 2028, maar een definitieve datum is nog niet bekend. De uitwerking loopt nog.

Kan ik weigeren als de AOV verplicht wordt?

Nee, maar je kunt kiezen voor een private verzekering in plaats van de publieke basisverzekering via het UWV. Die moet dan minimaal dezelfde dekking bieden.

Is de AOV-premie aftrekbaar?

Ja, de premie voor een AOV is volledig aftrekbaar als uitgave voor inkomensvoorziening. Dit verlaagt je belastbare winst. Bekijk onze aftrekposten ZZP lijst voor meer aftrekmogelijkheden.

Moet ik een medische keuring doen?

Bij de meeste private AOV's wel. Bestaande klachten worden vaak uitgesloten of leiden tot een hogere premie. Een broodfonds heeft geen medische keuring.

Wat als ik al een aandoening heb?

Dan kan een private AOV lastig of duur worden. Alternatieven zijn een broodfonds (geen keuring) of extra sparen. De toekomstige verplichte AOV zal waarschijnlijk geen keuringseisen kennen.

Conclusie

In 2026 is een AOV nog niet verplicht, maar wachten is niet verstandig. Hoe eerder je iets regelt, hoe voordeliger. Kies een optie die bij je budget past en bouw ondertussen een stevige financiele buffer op. Zo sta je er goed voor, of de verplichting nu in 2027 of later komt.